Yedek ve Tarayıcı
Uygulamaları Tamamen Silme ve İzleri Temizleme
Bir programı kaldırdınız. Ama bilgisayar hâlâ o programı tanıyor. Sağ tık menüsünde eski bir seçenek duruyor. Açılışta bir hata penceresi çıkıyor. Diskte klasörler kalmış. Bu tabloyu görüyorsanız, kaldırma işlemi yarım kalmış demektir.
Sorun nedir?
Windows'ta bir uygulama tek bir klasöre kurulmaz. Kurulum sırasında birkaç yere dağılır:
- Program dosyaları: Program Files veya Program Files (x86) içinde.
- Kullanıcı verileri: AppData altındaki Local, LocalLow ve Roaming klasörlerinde.
- Kayıt defteri kayıtları: Ayarlar, lisans bilgileri, dosya ilişkilendirmeleri.
- Servisler ve sürücüler: Arka planda çalışan bileşenler.
- Başlangıç girdileri ve zamanlanmış görevler: Otomatik güncelleyiciler burada saklanır.
Standart kaldırıcı çoğu zaman sadece ilk maddeyi tam siler. Geri kalanı bırakır. Nedeni basit: geliştirici, kullanıcı ayarlarını korumak ister. Yeniden kurulumda eski tercihler geri gelsin diye. Ama uygulamayı bir daha kurmayacaksanız bu artıklar sadece yer ve karışıklık üretir.
Artıklar neye zarar verir?
- Disk alanı boşa gider. Bazı tasarım ve oyun programları gigabaytlarca önbellek bırakır.
- Sağ tık menüsü ve "Birlikte aç" listesi şişer.
- Kaldırdığınız program dosya türünü hâlâ sahiplenir. Çift tıkta hata alırsınız.
- Deneme süresi bilgisi kayıt defterinde kalır. Yeniden kurulumda süre sıfırlanmaz.
- Yarım kalan servisler açılışı yavaşlatır. Windows'u hızlandırma çalışmalarının çoğu bu tür artıklarla uğraşmakla geçer.
Yöntemleri karşılaştırma
| Yöntem | Ne kadar temizler | Zorluk | Risk | Ne zaman kullanılır |
|---|
| Ayarlar > Uygulamalar | Sadece ana dosyalar | Çok kolay | Yok | Basit, küçük programlar |
| Denetim Masası kaldırıcısı | Ana dosyalar + bazı kayıtlar | Kolay | Yok | Eski masaüstü programları |
| Programın kendi kaldırıcısı (unins000.exe) | Değişken, bazen tam | Kolay | Düşük | Kurulum klasörü hâlâ duruyorsa |
| Üçüncü parti kaldırıcı | Dosya + kayıt defteri artıkları | Orta | Düşük-orta | Antivirüs, sürücü, ağır paketler |
| Elle temizlik (AppData + regedit) | Yönlendirmeye göre tam | Zor | Orta-yüksek | İnatçı artıklar, hata veren girdiler |
| Sanal makine / kum havuzu | Hiç iz bırakmaz | Orta | Yok | Güvenmediğiniz yazılımı denerken |
Adım adım tam kaldırma
- Önce programı kapatın. Görev Yöneticisi'nden ilgili işlemi sonlandırın. Sistem tepsisindeki simgeyi de kapatın.
- Bir geri yükleme noktası oluşturun. Sistem Koruması penceresinden tek tıkla yapılır. Kayıt defterine dokunacaksanız bu adım tartışmasız zorunludur.
- Normal kaldırmayı yapın. Ayarlar > Uygulamalar listesinden kaldırın. Kaldırıcı "ayarları da silmek ister misiniz?" diye sorarsa evet deyin.
- Yeniden başlatın. Kilitli dosyalar ancak yeniden başlatmadan sonra silinebilir.
- Kalan klasörleri kontrol edin. Şu yollara bakın: Program Files, Program Files (x86), ProgramData, AppData\Local, AppData\Roaming. Program adıyla arama yapın.
- Başlangıç ve görevleri temizleyin. Görev Yöneticisi'nin Başlangıç sekmesi ve Görev Zamanlayıcı'daki güncelleyici görevleri.
- Kayıt defterine en son bakın. regedit'i açın, Düzen > Bul ile program adını arayın. Sadece açıkça o programa ait anahtarları silin. Emin olmadığınızı bırakın.
- Diski toparlayın. Disk Temizleme veya Depolama Anlamlandırma ile geçici dosyaları süpürün. Disk boşaltma rehberindeki mantık burada da işe yarar.
Üçüncü parti kaldırıcı kullanacaksanız
- Kurulumu izleyen araçlar en iyi sonucu verir. Programı kurmadan önce anlık görüntü alırlar, kaldırırken tam listeyi bilirler.
- Aracı, yazılım indirme alanlarından değil geliştiricinin kendi sitesinden alın. Yanına ek araç çubuğu iliştiren paketlerden uzak durun.
- Tarama sonucunda gelen "artık" listesini gözden geçirin. Ortak klasörleri (örneğin Common Files içindeki paylaşılan bileşenler) körü körüne onaylamayın.
- Kayıt defteri "optimizasyonu" ayrı bir iştir. Onu ihtiyacınız yokken çalıştırmayın.
Özel durumlar
Antivirüs ve güvenlik yazılımları
Bunlar sürücü seviyesinde çalışır. Normal kaldırma çoğu zaman yetmez. Üreticinin yayınladığı removal tool aracını kullanın. Adı genelde "cleanup" veya "uninstall utility" olur.
Kaldırıcısı bozulmuş programlar
Liste görünüyor ama kaldırma başlamıyorsa: Programı aynı sürümle tekrar kurun, sonra kaldırın. Bu kaldırıcı dosyasını yeniler.
Microsoft Store uygulamaları
Başlat menüsünde sağ tık, Kaldır. Bu uygulamalar izole çalışır, artık bırakma olasılığı düşüktür.
Tarayıcı eklentileri