Yedek ve Tarayıcı
VPN Kullanırken İnternet Hızı Kaybını En Aza İndirme
VPN açtığınız anda hız testinin düşmesi normaldir. Trafiğiniz şifrelenir, ek bir sunucuya uğrar ve geri döner. Ama bu düşüş %70 olmak zorunda değil. Doğru sunucu ve doğru protokol ile fark çoğu zaman fark edilmeyecek seviyeye iner.
VPN hız kaybı neden olur?
Sebepleri ayırmak, çözümü de kolaylaştırır:
- Mesafe: Paketleriniz İstanbul'dan Los Angeles'a gidip geri dönüyorsa gecikme kaçınılmaz olarak artar.
- Sunucu yoğunluğu: Aynı sunucuda binlerce kişi varsa bant genişliği paylaşılır.
- Protokol seçimi: Eski protokoller daha fazla işlem yükü getirir.
- Şifreleme yükü: Zayıf işlemcili cihazlarda ve eski router'larda CPU tıkanır.
- Kendi bağlantınız: WiFi zayıfsa VPN'i suçlamak haksızlık olur. Sinyal gücünü iyileştirmek çoğu zaman en büyük kazancı sağlar.
- ISP yönlendirmesi: Bazı sağlayıcılar belirli çıkış noktalarına verimsiz rotalar üzerinden çıkar.
Önce ölçün, sonra değiştirin
Tahminle uğraşmayın. Üç ölçüm yeterli:
- VPN kapalıyken indirme, yükleme ve ping değerini not edin.
- VPN açıkken aynı testi tekrarlayın. Aynı test sunucusunu seçin.
- Farklı bir VPN sunucusuyla üçüncü ölçümü yapın.
Kayıp %10-20 aralığındaysa iyi durumdasınız. %50'nin üzerindeyse yapılandırma sorunu var demektir.
Sunucu seçimi: en büyük etken
Hız kaybının büyük kısmı sunucu tercihinden gelir. Karar verirken şu sırayı izleyin:
- Coğrafi olarak yakın olanı seçin. Bulunduğunuz ülke varsa onu, yoksa komşu ülkeleri deneyin. Türkiye'den bağlananlar için Bulgaristan, Romanya, Almanya ve Hollanda genelde en iyi sonuçları verir.
- Yük göstergesine bakın. Çoğu uygulama sunucu doluluğunu yüzde olarak gösterir. %40'ın altını hedefleyin.
- "Otomatik" seçeneğine körü körüne güvenmeyin. Bazı uygulamalar en yakın değil, en boş sunucuyu seçer. Elle deneme genelde daha iyidir.
- Belirli bir ülke gerekiyorsa şehir seçin. ABD için batı yakası ile doğu yakası arasında ciddi gecikme farkı olur; içerik kaynağına yakın olanı tercih edin.
- 3-4 sunucuyu favorilere ekleyin. Biri yavaşlarsa saniyeler içinde diğerine geçin.
Protokolleri karşılaştırma
Uygulamanızın ayarlar bölümünde protokol listesi vardır. Kabaca durum şöyledir:
| Protokol |
Hız |
Kararlılık |
Ne zaman kullanılır |
| WireGuard |
Çok yüksek |
Yüksek |
Varsayılan tercih. İndirme, video, oyun. |
| IKEv2/IPsec |
Yüksek |
Çok yüksek |
Mobilde WiFi–hücresel geçişleri sık olan kullanım. |
| OpenVPN (UDP) |
Orta-yüksek |
Yüksek |
WireGuard yoksa iyi bir yedek. |
| OpenVPN (TCP) |
Düşük |
Çok yüksek |
Kısıtlı ağlar, UDP'nin engellendiği yerler. |
| Gizleme (obfuscation) modları |
Düşük |
Değişken |
Sadece VPN trafiği engelleniyorsa. |
Kural basit: UDP tabanlı ve modern olanı seçin. TCP ve gizleme modlarını sadece bağlantı hiç kurulmadığında açın.
Şifreleme seviyesi ile oynamak
Bazı uygulamalar AES-256 ve AES-128 arasında seçim sunar. AES-128 hâlâ güçlü bir şifrelemedir ve zayıf işlemcili cihazlarda hissedilir hız kazancı sağlar. Yalnızca eski bir tablet, düşük donanımlı bir dizüstü ya da router üzerinde VPN çalıştırıyorsanız bu değişikliği düşünün. Modern bir bilgisayarda fark neredeyse sıfırdır; gereksiz yere düşürmeyin.
Cihaz ve ağ tarafındaki iyileştirmeler
- Kabloyu tercih edin. Ethernet, VPN'in en çok sevdiği şeydir.
- 5 GHz bandını kullanın. 2,4 GHz kalabalık ve yavaştır.
- Router üzerindeki VPN'den vazgeçin. Ev router'larının işlemcisi şifrelemeyi kaldıramaz. VPN'i cihaz üzerinde çalıştırmak çoğu zaman iki katı hız verir.
- Split tunneling kullanın. Yalnızca ihtiyaç duyan uygulamayı VPN'e sokun. Video konferans, yerel bankacılık ve oyun trafiğini dışarıda bırakın.
- Uygulamayı güncel tutun. Protokol iyileştirmeleri sürüm güncellemeleriyle gelir.
- Arka plan yükünü azaltın. Bulut yedeklemesi, güncelleme indirmeleri ve torrent istemcileri VPN tünelini doldurur.
- Sistem yavaşsa VPN'i suçlamayın. Disk dolu, başlangıç programları şişmiş bir Windows'ta her şey yavaş görünür.
Tarayıcı eklentisi mi, masaüstü uygulaması mı?
Tarayıcı eklentileri genelde proxy gibi çalışır. Hafiftir, hızlıdır ama yalnızca tarayıcı trafiğini korur. Sistem genelinde koruma isterseniz masaüstü uyg